.NET Conf

Wprowadzenie najnowszej wersji platformy .NET 9 SDK stanowi przełom w rozwoju aplikacji, oferując ulepszoną integrację z AI, znacznie poprawioną wydajność oraz innowacyjne narzędzia programistyczne. .NET 9 wprowadza istotne zmiany dla współczesnych aplikacji – w tym integrację z .NET Aspire do budowy aplikacji rozproszonych oraz obsługę natywnego AOT. Prawidłowa instalacja wymaga dbałości o kompatybilność istniejących narzędzi i właściwą konfigurację środowiska, by w pełni wykorzystać możliwości .NET 9.

Spis treści [odkryj]

Kluczowe funkcjonalności .NET 9

Platforma .NET 9 zapewnia szereg innowacji, które zwiększają efektywność tworzenia i rozwijania aplikacji. Warto zwrócić uwagę na następujące korzyści:

  • integracja z technologiami sztucznej inteligencji (AI),
  • wykorzystanie języków C# (w wersji 13), OpenAI oraz usług Azure,
  • możliwość natyfnej kompilacji AOT,
  • optymalizacje środowiska uruchomieniowego, kompilatora i bibliotek bazowych,
  • wzrost wydajności oraz stabilności ASP.NET Core i .NET MAUI,
  • dedykowane narzędzia do budowy aplikacji rozproszonych przez .NET Aspire,
  • nowe konstrukcje składniowe C# 13 zwiększające produktywność.

Wszystkie te usprawnienia są efektem ścisłej współpracy inżynierów Microsoft oraz środowiska open source.

Wymagania systemowe dla .NET 9 SDK

Przed rozpoczęciem instalacji warto sprawdzić, czy spełniamy kluczowe wymagania sprzętowe i systemowe:

  • system operacyjny Windows 10 lub 11 (64-bitowy), najnowsze wersje Linux bądź macOS,
  • procesor z obsługą SLAT oraz wirtualizacji sprzętowej,
  • min. 4GB RAM (zalecane 8GB+ dla większych projektów),
  • min. 1-2GB wolnego miejsca na dysku dla SDK (zalecane min. 10GB dla pełnego środowiska Visual Studio i projektów),
  • stabilne połączenie internetowe wymagane do instalacji i odbierania aktualizacji.

Prawidłowe działanie Docker Desktop i zaawansowanych funkcjonalności wymaga włączenia wirtualizacji w BIOS/UEFI.

Metody instalacji .NET 9 SDK

Windows

Istnieją trzy główne metody instalacji .NET 9 SDK na Windows:

  • Instalator graficzny – pobierz ze strony Microsoft, uruchom jako administrator;
  • Windows Package Manager (WinGet) – szybka instalacja poleceniem:
    winget install Microsoft.DotNet.SDK.9;
  • Skrypty PowerShell – dla administratorów dających kontrolę nad wersją i lokalizacją instalacji.

Każda z powyższych metod automatycznie aktualizuje ścieżki systemowe umożliwiając dostęp do .NET CLI z dowolnego katalogu.

Linux i macOS

Na systemach Linux oraz macOS instalacja różni się w zależności od platformy. Oto najczęściej wykorzystywane sposoby:

  • instalacja za pomocą menedżera pakietów specyficznego dla dystrybucji (apt, yum, dnf, zypper),
  • skrypt bash udostępniony przez Microsoft,
  • oficjalny instalator PKG na macOS lub Homebrew (brew install dotnet),
  • uruchomienie SDK w oficjalnych kontenerach Docker bez instalacji na hoście.

Docker pozwala testować najnowszą wersję SDK niezależnie od systemu operacyjnego, co jest świetnym rozwiązaniem dla zespołów CI/CD.

Wymagania i integracja z Visual Studio

Kompatybilność wersji Visual Studio

Chcąc w pełni wykorzystać .NET 9 SDK, warto zwrócić uwagę na zgodność IDE:

  • Visual Studio 2022, wersja 17.12 lub nowsza – pełne wsparcie dla .NET 9;
  • niższe wersje (np. 17.11) mogą widzieć SDK, ale nie pozwalają ustawić target framework net9.0 – pojawiają się ostrzeżenia;
  • VS Code wymaga ręcznej instalacji .NET 9 oraz rozszerzenia C# Dev Kit.

Procedura aktualizacji Visual Studio pobiera i instaluje najnowszą wersję SDK automatycznie, gwarantując pełne wsparcie.

Konfiguracja środowiska IDE

Po zaktualizowaniu Visual Studio, nowe szablony projektów oraz workloady są dostępne natychmiast. Warto podczas instalacji sprawdzić, czy wymagane są workloady do:

  • ASP.NET Core,
  • .NET MAUI,
  • Blazor,
  • aplikacji desktopowych oraz mikrousług.

Narzędzia takie jak IntelliSense, debugger oraz migration tools są dostosowane do nowych możliwości frameworka i języka C# 13.

Weryfikacja poprawności instalacji

Aby potwierdzić, że środowisko jest prawidłowo skonfigurowane i gotowe do użycia, należy wykonać następujące polecenia:

  • dotnet --version – sprawdza aktywną wersję SDK,
  • dotnet --list-sdks – wyświetla wszystkie zainstalowane SDK,
  • dotnet --list-runtimes – pokazuje środowiska uruchomieniowe obecne w systemie,
  • dotnet --info – kompleksowe dane o instalacji i środowisku.

Najlepiej także utworzyć testowy projekt konsolowy poleceniem dotnet new console --framework net9.0 i uruchomić go – brak błędów i komunikat Hello, World! potwierdzają poprawność instalacji.

Rozwiązywanie najczęstszych problemów

W przypadku napotkania problemów najczęściej występujące trudności to:

  • konflikty i nieprawidłowa konfiguracja zmiennych PATH lub DOTNET_ROOT,
  • brak wsparcia dla .NET 9 w zbyt starej wersji Visual Studio,
  • niewłaściwa konfiguracja certyfikatów SSL lokalnych,
  • problemy z pobieraniem pakietów NuGet przez brak połączenia lub proxy,
  • konflikty wielu wersji SDK które można ustabilizować plikiem global.json.

Warto pamiętać, że większość problemów wynika z nieaktualnych narzędzi lub konfliktów podczas migracji projektów.

Konfiguracja zmiennych środowiskowych i certyfikatów

Podczas instalacji SDK, standardowe zmienne środowiskowe (PATH, DOTNET_ROOT) są konfigurowane automatycznie, ale czasami wymagana jest ręczna edycja, zwłaszcza w niestandardowych lokalizacjach czy w środowiskach enterprise.

  • Dla systemów Windows typowa ścieżka to: C:\Program Files\dotnet,
  • w Linux: /usr/share/dotnet lub /home/user/.dotnet,
  • zmienna DOTNET_CLI_TELEMETRY_OPTOUT = true/1 – całkowicie wyłącza telemetrię do Microsoft.

W przypadku pracy z ASP.NET Core przez HTTPS należy wygenerować zaufane lokalne certyfikaty poleceniem:
dotnet dev-certs https --trust
W środowiskach korporacyjnych może być konieczne ręczne dodanie certyfikatu do zaufanych CA.

Docker Desktop i praca z kontenerami

Współczesny ekosystem .NET bazuje na konteneryzacji. Praca z Docker Desktop wymaga:

  • włączonej wirtualizacji sprzętowej i zainstalowanego WSL 2 na Windows,
  • pobrania oficjalnego instalatora Docker Desktop,
  • konfiguracji oficjalnych obrazów z Microsoft Container Registry,
  • możliwości integracji z Visual Studio – szablony projektów zawierają Dockerfile i docker-compose.yml.

Użycie kontenerów optymalizuje testowanie, pozwala na tworzenie powtarzalnych środowisk CI/CD oraz usprawnia wdrożenia produkcyjne.

Współpraca zespołowa i kontrola wersji

W zalecanym workflow projekty .NET 9 wymagają efektywnej konfiguracji systemu kontroli wersji:

  • instalacja Git przez oficjalny instalator lub menedżer pakietów,
  • ustawienie .gitignore z szablonem z GitHub – chroni przed commitowaniem buildów i paczek NuGet,
  • konfiguracja user.name i user.email,
  • integracja z Visual Studio dla graficznej obsługi Gita i operacji branch/blame/merge.

Dodatkowe narzędzia wspierające środowisko .NET 9

Aby w pełni wykorzystać potencjał .NET 9 w codziennej pracy, polecamy:

  • Postman – testowanie i dokumentacja API ASP.NET Core, wsparcie dla kolekcji, zmiennych, automatycznych testów;
  • Visual Studio 2022 – wbudowane narzędzia do profilowania i statycznej analizy kodu;
  • Roslyn Analyzers – natychmiastowa weryfikacja standardów i poprawności kodu C#;
  • dotnet-dump, dotnet-trace, dotnet-counters – zaawansowana diagnostyka na każdym systemie produkcyjnym;
  • ulepszone narzędzia do testów integracyjnych i jednostkowych, m.in. Test Host dla web api.

Tworzenie nowego projektu w .NET 9: Instrukcja krok po kroku

Nowe szablony projektów zostały w .NET 9 znacząco rozbudowane:

  • webapiaot – optymalizowany pod AOT, szybki, lekki szkielet dla Web API;
  • zaktualizowany szablon console wspierający global using, file-scoped namespaces i nowości C# 13;
  • nowe projekty dla Blazor i .NET MAUI wykorzystujące najnowsze komponenty i wzorce .NET 9.

Tworzenie projektu Web API w trybie AOT: dotnet new webapiaot -o NazwaProjektu. Po wygenerowaniu projektu:

  • sprawdź, czy w pliku .csproj TFM ustawione jest na net9.0;
  • w razie potrzeby skonfiguruj multi-targeting oraz centralne zarządzanie paczkami NuGet przez plik Directory.Packages.props;
  • optymalizuj build (AOT, trimming, single-file) oraz odpowiednio przetestuj aplikację w docelowych środowiskach.

Najczęstsze błędy i ich diagnoza

Proces migracji czy rozwoju nowych projektów na .NET 9 może wymagać dokładnej analizy i testowania w przypadku wystąpienia typowych problemów:

  • nieaktualne lub niekompatybilne biblioteki zewnętrzne,
  • zmiany breaking changes w API lub runtime,
  • konflikty wersji zarządzane przez central package management,
  • nieprawidłowa konfiguracja PATH lub DOTNET_ROOT,
  • potrzeba pracy na uprawnieniach administratora do instalacji i konfiguracji tools (szczególnie VS i Docker).

Diagnostykę środowiska umożliwia komenda dotnet --info; wynik pozwala szybko zidentyfikować brakujące SDK lub błędnie skonfigurowane komponenty.

Najlepsze praktyki pracy z .NET 9

Dla wydajnego oraz bezpiecznego środowiska warto stosować takie zasady:

  • organizować projekty według logicznych warstw aplikacji (presentation, business, data, infrastructure),
  • stosować jasny wzorzec katalogów (src, tests, docs, scripts, tools),
  • używać spójnych konwencji nazewnictwa i unikać cyklicznych zależności w kodzie,
  • wdrażać automatyzację CI/CD z wykorzystaniem GitHub Actions, Azure DevOps i gotowych template’ów do .NET,
  • przeprowadzać regularny audyt zależności NuGet pod kątem bezpieczeństwa (NuGet audit),
  • stosować secure coding, zarządzać sekretami i dbać o compliance już w procesie developmentu.

Właściwa organizacja i automatyzacja środowiska sprzyjają bezpieczeństwu, produktywności i szybkim wdrożeniom nowych funkcjonalności.